Δεκαετία του '80: Τα όνειρα κατέβηκαν στη Γή!

Δεκαετία 1980, όταν οι ντισκοτέκ κατέκτησαν την Ελλάδα

Αν ρωτούσε κάποιος για τρία πράγματα που οδηγούν αυτόματα το μυαλό στη δεκαετία του 1980 η απάντηση είναι εύκολη: 

η «Αλλαγή» (το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα, δηλαδή), οι μοτοσυκλέτες και ειδικότερα τα «παπάκια», και οι ντισκοτέκ…

Με το πρώτο δεν θα ασχοληθούμε – η πολιτική ας περάσει εκτός του Ιστολογίου παρακαλώ… ευχαριστώ! – τα άλλα δύο όμως φέρνουν πολλές αναμνήσεις.

Η αλήθεια είναι πως η ποιότητα ζωής είναι γενικά αρκετά καλή, ενώ η Δύση έχει πια καταφέρει να εισβάλει πολιτιστικά στην πατρίδα μας. Κάποια πράγματα είναι πια αυτονόητα, οι κοινωνικές σχέσεις έχουν γίνει πιο ελεύθερες και πιο κοντά στα πρότυπα που έρχονται ορμητικά απ’ έξω.

Το ντύσιμο, το στυλ γενικότερα, ευθυγραμμίζεται πλήρως με αυτά που βλέπει ο Έλληνας στις αμερικανικές ταινίες και τα βιντεοκλιπ (εντάξει, αυτό είχε αρχίσει από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, απλά τώρα εξαπλώνεται ολοκληρωτικά). Ο τρόπος ζωής αλλάζει κι αυτός, το επιτρέπει άλλωστε και η καλύτερη οικονομική κατάσταση των Ελλήνων.

Η γλώσσα αποκτά καινούριες εκφράσεις που χρησιμοποιούν οι νέοι. «Βασικά», «ας πούμε», «μου τη δίνει» «στο έτσι», «φρικιό», «και πολύ φάση», «σπαστικό» κ.α.. Φυσιολογικό από μια μεριά, κάθε γενιά δημιουργεί τη δική της αργκό… 

Η τηλεόραση μπορεί να εξακολουθεί να είναι κρατική, είναι όμως έγχρωμη πλέον και το πρόγραμμά της κρατάει περισσότερες ώρες (μέχρι που τελικά γίνεται 24ωρο). Σε επίπεδο εκπομπών τα πράγματα είναι αμφιλεγόμενα: κάποιες είναι καλύτερες κάποιες χειρότερες απ’ ό,τι στο παρελθόν. 

Στη ζωή μας όμως σιγά – σιγά μπαίνει το βίντεο και η βιντεο-κασέττα, που υποκαθιστά τον ετοιμοθάνατο ελληνικό κινηματογράφο (η βύθισή του έχει ξεκινήσει από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας, αλλά τώρα πια πάει από το κακό στο χειρότερο) αλλά και καλύπτει την ανεπάρκεια της τηλεόρασης. 

"...Πάμε στο Βιντεοκλαμπ για καμιά ταινία, οι κουλτουριάρικες της τηλεόρασης δε βλέπονται!"

Σαν μανιτάρια ξεπηδούν στις γειτονιές των πόλεων τα Video-club κι ο κόσμος νοικιάζει κασέττες για να δει ταινίες στο σαλόνι του.

Εκατοντάδες ταινίες για κάθε γούστο, από τον ξένο κινηματογράφο  - τόσο παλαιότερες όσο και «σύγχρονες», τόσο ταινίες που γυρίστηκαν αρχικά σε φιλμ όσο και ταινίες που γυρίστηκαν εξ’ αρχής σε βίντεο. Αλλά και ελληνικές, εκατοντάδες ταινίες γυρίστηκαν απ’ ευθείας σε βίντεο, άλλες καλές κι άλλες κακές - και κάποιες που έγιναν cult - εμφανίζονταν συνεχώς στα ράφια των Video Club δίπλα στις ταινίες του παλιού, καλού, κλασσικού ελληνικού κινηματογράφου.

Οι βιντεοκασέττες σήμερα λοιδωρούνται από πολλούς, εσφαλμένα κατά τη γνώμη μας. Πέραν του ότι έδωσαν την ευκαιρία σε πολλούς ηθοποιούς, σκηνοθέτες κλπ. να παραμείνουν στο προσκήνιο, κράτησαν ζωντανό το όνειρο του ελληνικού κινηματογράφου σε μια εποχή που ο «σύγχρονος ελληνικός κινηματογράφος» έπνεε τα λοίσθια (και αν είμαστε ειλικρινείς θα πρέπει να παραδεχθούμε πως ακόμα και στις μέρες μας η παρακμή συνεχίζεται).

Δεν βυθίζεται όμως μόνο ο ελληνικός κινηματογράφος, βυθίζεται και το ελληνικό τραγούδι – κι αυτό λόγω των δικών του παθογενειών, όχι λόγω της εισόδου της ξένης μουσικής. Ο Έλληνας όμως ακούει πάντα ελληνική μουσική, είτε τα παλιά καλά κλασσικά λαϊκά, είτε κάποιες «φωτοβολίδες» ελληνικού τραγουδιού, είτε δημοτικά… όμως αυτό που καθορίζει αυτή τη δεκαετία είναι η καθολική εξάπλωση της Ντίσκο.

Ντίσκο, Σόουλ, Ρόκ, μπαλλάντες… τα προτιμούν οι νεώτεροι (χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν ακούν και ελληνικά) σε κάθε ευκαιρία. Από στερεοφωνικά, από κασεττόφωνα, από Walkman, στο αυτοκίνητο, σε καφετέριες, σε μπαράκια και κυρίως στις Ντισκοτέκ.  

Ποιος δε θυμάται την παλιά καλή ντισκοτέκ. Με το σόου της με φωτιστικά και καπνούς ή λέιζερ στην έναρξη… την πίστα, τα τραπεζάκια αλλά και τους όρθιους ολόγυρα… Τα βλέμματα που έπαιζαν ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες, τα σλόου στα οποία κάποιοι έκαναν το πρώτο βήμα για να προσεγγίσουν αυτή που τους άρεσε… Μαγεία!

Και, ποιος δε θυμάται τη χρυσή εποχή των ραδιοπειρατών! Τότε που τα νέα τραγούδια της Disco τα ακούγαμε από κάποιον πειρατικό και παρακαλούσαμε από μέσα μας να μη μιλήσει ο «πειρατής» για να το γράψουμε στην κασέττα μας. Ή τις αφιερώσεις που κάναμε, σε γνωστά πρόσωπα αλλά και σε άγνωστα, που απλά τα είχαμε δει και είχαμε «αποκαταστήσει οπτική επαφή» την προηγούμενη σε κάποιο μπαράκι ή σε κάποια καφετέρια…

Στο σπίτι ή στο αυτοκίνητο, οι κασέττες είχαν τα αγαπημένα μας τραγούδια

Χρυσή εποχή για το βινύλιο, χρυσή εποχή για τις κασέττες – που έτσι και τις μασούσε το κασεττόφωνο σου κοβόταν το αίμα. Κι αν καταφέρναμε να ξεμπλέξουμε ατόφια την ταινία από τις κεφαλές, δούλευε το στυλό για να την ξαναμαζέψει. 

Τα στερεοφωνικά με τα Πικ-απ, ως γνωστόν, δεν υπήρχαν σε όλα τα σπίτια. Τα κασεττόφωνα όμως υπήρχαν παντού, και φυσικά στα αυτοκίνητα. Όλοι μας, λίγο - πολύ, είχαμε πάει σε κάποιο δισκάδικο με μια λίστα με αγαπημένα μας τραγούδια για να μας τα γράψουν σε κασέττα. Είτε για εμάς τους ίδιους, είτε για να την χαρίσουμε στο "πρόσωπο"...

Και, μια και μιλήσαμε για βινύλιο: πόσα τραγούδια διαμάντια δεν πνίγηκαν από τους ραδιοφωνικούς παραγωγούς που – δεν ξέρω για ποιους λόγους – προωθούσαν άλλα από το ίδιο άλμπουμ…

Και, φυσικά, βόλτες με μοτοσυκλέτες στις γειτονιές και στις παραλίες. Και οι πιο πολλές από αυτές τις μοτοσυκλέτες ήταν τα παπάκια, μικρά σε κυβισμό αλλά που αγκαλιάστηκαν από τη νέα γενιά – και έφτασαν να γίνουν μέχρι και πολιτικό σύνθημα.

Δεκαετία του 1980, μια δεκαετία που τη θυμόμαστε πάντα με νοσταλγία και την κουβαλάμε μέσα μας, γιατί μας έχει καθορίσει…