23 Δεκεμβρίου 2023

Το πρώτο πραγματικά δικό μου χριστουγεννιάτικο δέντρο

Στολίδια μινιατούρες, χριστουγεννιάτικα δέντρα και φορτηγό
Εκείνη τη χρονιά, το χριστουγεννιάτικο δέντρο το έφερα εγώ στο σπίτι!
 

Το χριστουγεννιάτικο δέντρο που στολίσαμε στο πατρικό μου σπίτι εκείνη τη χρονιά θα το θυμάμαι πάντα, όπως και το γλυκό βλέμμα των γονιών μου.

 

Είχε ένα λευκόγκριζο ουρανό... χιονιά, που λένε, με το αεράκι να έρχεται παγωμένο να σου κόβεται η ανάσα. Δεκέμβριος, μια εβδομάδα πριν τα Χριστούγεννα, που σημαίνει πως ήταν φυσικό να έχει τέτοιο καιρό. 

Είχα διαλέξει από μέρες το κυπαρίσσι που θα έκοβα για χριστουγεννιάτικο δέντρο. Ένα πλατύ, φουντωτό αγριοκυπάρισσο που έμοιαζε πολύ με έλατο, που η ρίζα του είχε μάλιστα πετάξει και δεύτερο κορμό από το χώμα. Φέτος, είχα δηλώσει, θα το έκοβα εγώ. Δεν ήμουνα πια μικρός, πήγαινα πια στην πέμπτη δημοτικού (εν τάξει, ήμουν ...μεγάλος μικρός...). Όταν το είπα στο σπίτι, ο πατέρας μου χαμογέλασε, η μάνα μου είπε ένα μυστηριώδες "ναι, καλά, θα δούμε...", εγώ όμως το εννοούσα. 

Δεν ήμουν σίγουρος αν οι γονείς μου πολυπίστευαν ότι το εννοούσα, ούτε αν θα με άφηναν. Εγώ όμως το είχα πει, και το έκανα.

Εκείνο το απόγευμα πήρα το τσεκούρι μου και ξεκίνησα για το χωράφι. Δεν ήταν η πρώτη φορά που θα το χρησιμοποιούσα, τα τελευταία δύο χρόνια όποτε μαζεύαμε ελιές το έκανα, με τον πατέρα μου πάντα να κοιτάζει βέβαια. Αυτή τη φορά θα το χρησιμοποιούσα μόνος μου, αλλά τι πείραζε;

10 Ιουνίου 2023

Αυτό το καλοκαίρι που αρχίζει

Δύο ψαρόβαρκες σε έναν ορμίσκο μπροστά από ένα σπίτι
Καλοκαίρι μου, σε περίμενα!

Μπορεί να άργησε λίγο αλλά ήλθε!

Η ζέστη δυναμώνει, η μέρα μεγάλωσε. Ιούνιος, και το καλοκαίρι είναι μπροστά. Μια γλυκιά ραθυμία κυριεύει το σώμα και το μυαλό κι η σκέψη ξεφεύγει και ταξιδεύει σε παραλίες και εξοχές.

Αυτό το καλοκαίρι θέλω απλά πράγματα. Δε μ’ ενδιαφέρουν γκλαμουριές, μεγάλες πίστες, μεγάλη ζωή που λένε. Όχι. Απλά πράγματα, να ξαναβαπτιστώ στις χαρές των παιδικών μου χρόνων για να γεμίσουν οι μπαταρίες.

Όπως τότε… περπάτημα δίπλα στη θάλασσα, μ’ ένα παγωτό ξυλάκι στο χέρι, να λιώνει και να κολλάνε τα χέρια. Το άρωμά του γεμίζει και τώρα τα ρουθούνια μου μόνο που το σκέφτομαι… Και στ’ αυτιά το τραγούδι των τζιτζικιών να γεμίζει την ψυχή μου,πλαισιωμένο με τον ήχο του κύματος που γλύφει την αμμουδιά. Υπάρχει καλύτερη μουσική; 

Η θάλασσα λίγα μέτρα μακριά να με καλεί… Πως να αντισταθεί κανείς; Όπως τότε, βουτιές και μακροβούτια, παιχνίδι με το νερό. Παρέα; Μα η θάλασσα είναι μια παρέα από μόνη της! Αλλά και ανθρώπινη παρέα, πάντα θα υπάρχει. Μπορεί να μην είναι πια το ίδιο εύκολο να κάνεις γνωριμίες και φιλίες όπως όταν είσαι δέκα χρονών, αλλά δεν είναι και αδύνατο!

Είμαστε πάντα παιδιά μέσα μας, τι κι αν μεγαλώσαμε...

Ρόδα Λούνα Παρκ
Κουβαλάμε πάντα μέσα μας το παιδί που ήμαστε τότε

Ελάτε, παραδεχθείτε το!

Αν δείτε σήμερα ένα «Μπλεκ», ένα «Μίκυ Μάους» ή ένα «Μικρό Σερίφη» δε θα σκιρτήσει η καρδιά σας όπως και τότε; Δε θα αναρωτηθείτε αν είναι νέα περιπέτεια ή κάποια από τις παλιές, και αν είναι από τις παλιές… «το έχω διαβάσει;»

Και πόσο εύκολο είναι να αντισταθούμε και να μην το πάρουμε… καλά, μπορεί να μην το πάρουμε με το που θα το δούμε, αλλά δε θα λέμε πάντα στον εαυτό μας «ρε, να πάω να το πάρω τελικά; Έτσι για να θυμηθώ λίγο τα παλιά»;

Κι αν τύχει και δούμε τα παιδιά μας να βλέπουν κινούμενα σχέδια σήμερα, το μυαλό μας δεν θα τρέξει αυτόματα στον Τομ και τον Τζέρρυ, το Μπόλεκ και Λόλεκ, το Ροζ Πάνθηρα… δε θα μας πιάσει η νοσταλγία, όχι μόνο γι’ αυτά αλλά για όλες τις εκπομπές που βλέπαμε όταν ήμασταν παιδιά; Δε θα πούμε μέσα μας «να μπορούσα να τις ξαναδώ…»;

Δε θα γίνουμε και πάλι, έστω για μια στιγμή, εκείνο το παιδί που λαχταρούσε να έλθει η ώρα που θα αρχίσει η αγαπημένη του εκπομπή στην τηλεόραση, που βιαζόταν να τελειώσει το διάβασμά του για να το αφήσουν να τη δει – ή, αν δε γινόταν αυτό, που κανόνιζε το διάλειμμά του από το διάβασμα ώστε να μην τη χάσει;

Γιατί αυτοί είμαστε, σε τελική ανάλυση. Μπορεί να μεγαλώσαμε, να μην είμαστε πια εκείνος ο ευκίνητος πιτσιρικάς που δεν προλάβαινε να τον πιάσει το μάτι, μπορεί να σοβαρέψαμε και να μας κυνηγούν οι υποχρεώσεις, όμως μέσα μας είμαστε πάντα εμείς. Εμείς που διαβάζαμε τα κόμικς και τα κρύβαμε, εμείς που τρέχαμε με τα ποδήλατα, εμείς που σκαρώναμε πλάκες στο σχολείο και «κατορθώματα» στους καθηγητές…

09 Ιουνίου 2023

Δεκαετία του '80: Τα όνειρα κατέβηκαν στη Γή!

Disco μπάλλες και προβολείς στο ταβάνι μιας Ντισκοτέκ
Δεκαετία 1980, όταν οι ντισκοτέκ κατέκτησαν την Ελλάδα


Αν ρωτούσε κάποιος για τρία πράγματα που οδηγούν αυτόματα το μυαλό στη δεκαετία του 1980 η απάντηση είναι εύκολη:
 

η «Αλλαγή» (το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα, δηλαδή), οι μοτοσυκλέτες και ειδικότερα τα «παπάκια», και οι ντισκοτέκ…

Με το πρώτο δεν θα ασχοληθούμε – η πολιτική ας περάσει εκτός του Ιστολογίου παρακαλώ… ευχαριστώ! – τα άλλα δύο όμως φέρνουν πολλές αναμνήσεις.

Η αλήθεια είναι πως η ποιότητα ζωής είναι γενικά αρκετά καλή, ενώ η Δύση έχει πια καταφέρει να εισβάλει πολιτιστικά στην πατρίδα μας. Κάποια πράγματα είναι πια αυτονόητα, οι κοινωνικές σχέσεις έχουν γίνει πιο ελεύθερες και πιο κοντά στα πρότυπα που έρχονται ορμητικά απ’ έξω.

08 Ιουνίου 2023

Δεκαετία 1970: Η τηλεόραση κατακτά την Ελλάδα

Vintage ραδιόφωνο, τηλεόραση και δύο δίσκοι βινυλίου σε παλιό σπίτι
Το ραδιόφωνο παραχώρησε τη θέση του στην τηλεόραση τη δεκαετία του 1970

Καθώς άρχιζε η δεκαετία του 1970 ένα νέο μέσο άρχιζε να μπαίνει στη ζωή του Έλληνα: η τηλεόραση.

Είχε αρχίσει να εκπέμπει από το 1966, η ΕΙΡ (Εθνικόν Ίδρυμα Ραδιοφωνίας) αρχικά, στο κανάλι 5, και σχεδόν αμέσως η ΤΕΔ (Τηλεόραση Ενόπλων Δυνάμεων) στο κανάλι 10, δύο κανάλια δηλαδή. Το πρόγραμμα στην αρχή ήταν μόνο για λίγες ώρες.

Το 1970 τα δύο κανάλια άλλαξαν όνομα. Το ΕΙΡ έγινε ΕΙΡΤ (προστέθηκε δηλαδή το «Τηλεοράσεως»), ενώ η ΤΕΔ μετονομάστηκε σε ΥΕΝΕΔ (Υπηρεσία Ενημερώσεως Ενόπλων Δυνάμεων). Η ΕΙΡΤ άλλαξε πάλι όνομα το 1974, όταν μετονομάστηκε σε ΕΡΤ (Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση).

Ωστόσο, καθώς άρχιζε η δεκαετία του 1970 ο αριθμός των οικογενειών που είχαν τηλεόραση στο σπίτι τους ήταν ακόμα μικρός. Η ελληνική οικογένεια συνεπώς εξακολουθούσε να χρησιμοποιεί για τη διασκέδαση και την ενημέρωσή της το ραδιόφωνο.

Το ραδιόφωνο διατηρούσε ακόμη ένα πλεονέκτημα: το πρόγραμμά του κρατούσε πολύ περισσότερες ώρες – σε αντίθεση με την τηλεόραση που, σ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970 εξέπεμπε μόνο λίγες ώρες το 24ωρο. Τρεις – τέσσερεις ώρες το μεσημέρι, μετά ολιγόωρη διακοπή και στη συνέχεια λίγες ώρες το βράδυ.

Ποδοσφαιράκι!

 
Άξονες και παίκτες από ξύλινο ποδοσφαιράκι
Με ποδοσφαιράκι παίξαμε όλοι!

Μεγάλο και σε καφενείο ή σφαιριστήριο, ή μικρό και επιτραπέζιο στο σπίτι, ξύλινο με ράβδους ή πλαστικό με ελατήρια, το ποδοσφαιράκι το αγαπάμε πάντα!

Ο «βασιλιάς των σπορ», το ποδόσφαιρο από πολύ νωρίς κατέκτησε τον κόσμο και αγαπήθηκε από όλες τις ηλικίες. Παιζόταν στις αλάνες, στις πλατείες, σε χωράφια, με κάθε είδους μπάλλα, με κάθε δυνατό αριθμό παικτών ανά ομάδα… αλλά γι’ αυτά θα γράψουμε άλλη φορά.

Η αλήθεια είναι πως ήταν θέμα χρόνου να δημιουργηθεί και επιτραπέζιο παιχνίδι. Αρχικά σε μεγάλες σχετικά διαστάσεις, ένα ολόκληρο έπιπλο, που στη χώρα μας τουλάχιστον άρχισε να εμφανίζεται τη δεκαετία του 1950. Σύντομα το έβλεπες σχεδόν σε κάθε καφενείο, ακόμα και στην επαρχία (λίγο αργότερα ακόμα και στα χωριά) και μάζευε γύρω του αρκετούς νέους που έπαιζαν με μανία.

Δεν άργησε να μπει και σε άλλες αίθουσες. Τα γνωστά «σφαιριστήρια». Μαζί με μπιλιάρδα ή μόνα τους – σε διπλανή αίθουσα συνήθως, λόγω και της φασαρίας που επικρατούσε γύρω τους. Παιχνίδια με δύο ή με περισσότερους αντιπάλους, με στοίχημα ή χωρίς, έγιναν η αγαπημένη ασχολία αρκετών νέων.

Όπως ήταν φυσικό δεν άργησε να έλθει η στιγμή που δημιουργήθηκαν και μικρότερα ποδοσφαιράκια, επιτραπέζια, για μικρότερες ηλικίες.

01 Ιουνίου 2023

Τελευταίες μέρες του σχολείου... κάπου, κάποτε...

Σκίτσο σε ΗΥ: παιδί διαβάζει βιβλίο στην εξοχή
Έφτασε το Καλοκαίρι, πού μυαλό για διάβασμα!

 ...Κάποτε, σ’ ένα χωριό της Πελοποννήσου…

Πρώτες μέρες του Ιουνίου και για εμάς τους πιτσιρικάδες του Δημοτικού σχολείου οι μέρες ήταν περίεργες. Η ζέστη δυνάμωνε, οι μέρες μεγάλωναν μέρα με τη μέρα, τα χορτάρια ολόγυρα είχαν αρχίσει να ξεραίνονται…

Είχαμε διαγωνίσματα – οι τέσσερεις μεγάλες τάξεις του Δημοτικού – κι αυτό κάπως μας χαλούσε τη διάθεση. Όταν κάνει ζέστη, όταν οι μέρες είναι περίφημες και όλα σε καλούν να βγεις έξω και να παίξεις με τους φίλους σου, είναι βαρύ να πρέπει να κλειστείς μέσα και να διαβάσεις. Οι εξετάσεις, όμως…. Δε γίνεται να τις παρακάμψεις.

Και οι γονείς φυσικά να σου το θυμίζουν συνεχώς. «Μάζεψε το μυαλό σου, λίγες μέρες μείνανε» η μόνιμη επωδός. Κι εμείς κοιτάζαμε, μια τους γονείς και μια έξω από το παράθυρο. Τι να κάνουμε;

Με το μυαλό πάντα στο παιχνίδι ανοίγαμε βιβλία και τετράδια κι αρχίζαμε τη μελέτη. Όχι πως κοροϊδεύαμε, κάθε άλλο. Σιγά – σιγά μαζεύαμε το μυαλό μας και διαβάζαμε. Σε τελευταία ανάλυση όλοι θέλαμε να γράψουμε καλά. Πάντα όμως κρατάγαμε λίγη ώρα ελεύθερη, «κάνουμε διάλειμμα», λέγαμε και τρέχαμε έξω απ’ το σπίτι.

Πολλοί οι πειρασμοί. Μπορεί να τρέχαμε γύρω στα χωράφια με τα φιλαράκια μας για τζάνερα ή αχλάδια. Μπορεί να ψάχναμε για τζιτζίκια, αυτούς τους ακούραστους τραγουδιστές του καλοκαιριού που είχαν αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους στα δέντρα ολόγυρα – όχι ότι βρίσκαμε και πολλά, η εποχή τους τώρα άρχιζε, ελάχιστα τριγύριζαν στα δέντρα.

Καλοκαίρι σε χωριό, στα τέλη της δεκαετίας του 1970

Να είσαι παιδί γύρω στα δέκα, να είναι καλοκαίρι και να ζεις σε χωριό - έστω κι αν δεν είναι παραθαλάσσιο - είναι κάτι σαν όνειρο.Ένα όνειρο...